مقاله اساسى روزنامه تايمز روز گذشته شعبه مطبوعات دولتى در مقابل خبرى كه از منابع عثمانيها انتشار يافته بود دائر بر آنكه در حين اشغال بندر بوشهر انگليسها دو هزار نفر تلفات داشته‌اند يك راپورت صحيح انتشار داد اين داستانى كه از منابع عثمانى تراوش يافته گويا از همان اخبار جعلى بازارهاى بغداد است چه بازارهاى بغداد از دير زمانى كارخانه خبرسازى بوده موضوع راپورت مزبور گويا تصادمى است كه روز 12 ژوئيه نزديك بوشهر ما بين يكدسته قشون طلايه انگليس و چند نفر از ايلات واقع شد . دسته از ايلات بكمين قشون طلايه نشسته بودند ليكن باستثناى دو نفر صاحبمنصب انگليسى و يكنفر سرباز هندى كه كشتهء شد ديگر تلفاتى نتوانستند وارد بياورند . در اوايل ماه اوت كه يكدسته قشون انگليس براى حفظ نظم ببوشهر آمدند از طرف ايرانيها حتى يك فشنك هم شليك نشد و شهر و اطراف آرام بود ليكن در مسافتى از بوشهر اوضاع قدرى مغشوش است با همه اين احوال ميتوان گفت كه وضعيات حاليه از اوضاع سه سال قبل به بعد بدتر نميباشد هرج‌ومرج در ايران مزمن شده و قبل از جنگ بين الملل ما مكرر در مكرر شرح آن را در ستونهاى روزنامه خود نگاشتيم . دستجات قطاع الطريق در اطراف مشغول حركت هستند و بدون ملاحظه و رعايت دست به غارت و يغما گشوده بعضى از اوقات جرم جنايت را بر نهب و سرقت اضافه ميكنند فقط در بعضى از شهرها و قصبات حكام مقتدرى كه هيچ گوش به احكام دولت مركزى نميدهند يك چيزى را شبيه به نظم و اقتدار حفظ كرده‌اند ژاندارمرى دولتى كه در تحت فرمان صاحب‌منصبان سوئدى هستند بواسطه نرسيدن حقوق در شرف انحلال است اگرچه اين قوه بهيچوجه داراى موفقيت بزرگى نبوده و تمتع كاملى از وجودش حاصل نشده است نفوذ روسها در ايالات شمال رو به تضعيف و تناقض است زيرا زمامداران روس را توجه به نقاط ديگر معطوف گشته است . قشون چريك عثمانى حدود اروميه را دستخوش تطاول قرار داده بدون آنكه حكومت طهران اظهار عدم رضايت مخصوصى از اين مسئله نمايد . دامنه اغتشاش تا پايتخت وسعت پيدا كرده شاه جوان داراى اقتدار و اختيار نيست و كابينه بيش از پيش و افزون از حد معمول قرين بحران مىباشد فساد اخلاق مثل سابق تمام اكناف اين مملكت را گرفته و بسيارى از وزراء و وكلاء فريفته طلاى آلمان شده‌اند . سياسيون شرف فروش ايران با هرگونه اقدامى كه براى اصلاح به عمل آيد ضديت مينمايند و راه تشكيل يك دولت مقتدرى را كه بتواند امور را اداره نمايد سد ميكنند ديگر از عوامل جالب توجه وضعيات ايران تهور و جسارت عمال آلمانى است كه با مقدار فراوان نقدينه و تفنگ در اطراف مملكت پراكنده شده و مردم را بجان يكديگر انداخته‌اند . مسئول حمله بر طلايه انگليس كه در بوشهر به عمل آمده و مسئول اقداماتى كه براى توليد كشمكش و نزاع در ايالت فارس بوقوع پيوست همين عمال آلمانى بودند آنها اعتنائى به تمايلات زمامداران ايران نميكنند و بلكه براى خاطر خود بجنگ‌هاى كوچك مبادرت ميورزند . قونسولهاى آلمان بكمك توپهاى مسلسل و قشون مزدور به قونسولگرى انگليس و روس حمله كرده آنها را مجبور ساخته‌اند كه براى حفظ خود داراى ساخلو و كشيك باشند از قراريكه ميگويند سفارت آلمان در تهران و قونسولگرىهاى اصفهان و كرمانشاهان آنها صورت اردوهاى مسلح را پيدا كرده است . خوشبختانه از تدابير آلمانها براى اين‌كه در سرحد افغان اغتشاش بيندازند و توليد زحمت نمايند جلوگيرى شده است ليكن هنوز نبايد تصور كرد كه اين نقشه را ترك گفته‌اند . دولت ايران خود را بيچاره و لاعلاج معرفى مينمايد و شايد هم همينطور باشد ليكن در هرحال نميتوان اثر فلج سازنده رشوه آلمان را انكار كرد بالجمله وضع ايران مثل سابق حيرت‌انگيز و علاج آن مشگل است . بعلاوه بطوريكه از زمينهء كار معلوم مىشود دائره اغتشاش در وسعت مىباشد زيرا در حقيقت وضع ايران چنين است كه هرچيز بدى زود منتشر ميگردد حملهء كه در اصفهان شد على الظاهر ماده را منفجر خواهد ساخت خود گراهام اندك جراحتى يافت و يك سوار هندى كشته شد قبل از اين جنايت نايب قونسول روس را در همان محل بقتل رساندند در هردو حال مرتكبين اين جنايت از ايلات بوده‌اند ولى ميگويند وقايع مذكوره بتحريك آلمانها رخ داده است . شعبه مطبوعاتى دولتى روز گذشته نيز يك قصه ديگر را كه از اختراعات عثمانىها بود تكذيب كرد داستان مزبور ميگفت كه اردوى انگليس در قريه واقعه در بين النهرين جائى كه فرات و دجله به يكديگر ميپيوندد در 22 اوت مورد حمله واقع شده تلفات زياد بر آنها وارد آمده است . ما اميدواريم در مواقع مقتضيه دولت راپورتهاى ديگر راجع بعمليات انگليس در بين النهرين اشاعت دهد . فهم اين مشكل شده است كه چرا اقدامات يكعده بزرگى از قشون انگليس كه در اين ميدان مشغول كار هستند تا اين اندازه در زير پرده استتار نگاهداشته شود مثلا اخبار راجع بعمليات مهم قشون انگليس را كه در تاريخ 12 و 13 ماه آوريل در شعيبه واقع شد پس از چهار ماه يعنى 16 اوت در هندوستان اشاعت دادند و در اين مملكت هنوز از زير پرده ظلمت بيرون نيامده است فقط راجع به پيشرفتى كه در ماه ژوئيه در امتداد رود فرات شده راپورت مختصرى اشاعت يافت شايد عمليات رأس خليج فارس نيز به همان ترتيب اشاعت يافته باشد . حاليه يكدسته قشون انگليس در سوق الشيوخ است كه صد ميل بالاى قرنه واقع است ديگر از دستجات قشونى عامره را نصف نموده كه بمسافت 87 ميل بالاى قرنه واقع است و تا بغداد 220 ميل فاصله دارد و يك قشون نيز در رود كارون نزديك اهواز است كه لوله نفت را در خاك ايران حفظ مىكند اين قشونهاى متفرق شده جنگ بسيار كرده و با حرارت فوق العاده گرمسير مواجه شده و با امراض مختلفه كشمكش نموده‌اند از اين‌رو ما را بايد بيش از اين از فتوحاتى كه كرده و سختىهائيكه كشيده و موانعى كه هنوز در جلو دارند مطلع داشت .